Zasady przeprowadzania egzaminów dla przyszłych sędziów i prokuratorów

To obwieszczenie prezentuje ujednoliconą wersję przepisów dotyczących egzaminów sędziowskiego i prokuratorskiego. Oznacza to, że zebrano w jednym dokumencie wszystkie obowiązujące zasady, w tym te, które były zmieniane w przeszłości, aby ułatwić zrozumienie i stosowanie przepisów.

Kogo dotyczy?

Akt ten jest kluczowy dla osób, które ukończyły aplikację sędziowską lub prokuratorską w Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury (KSSiP) i przygotowują się do państwowych egzaminów, które są ostatnim krokiem do objęcia stanowiska sędziego lub prokuratora. Dotyczy również samej KSSiP i Ministerstwa Sprawiedliwości, które odpowiadają za organizację i przebieg tych egzaminów.

Co ustawa zmienia w praktyce dla obywatela (kandydata)?

Dla przyszłych sędziów i prokuratorów to przede wszystkim przejrzyste zasady egzaminowania. Obwieszczenie dokładnie określa:

• Zakres egzaminu: Jakie dziedziny prawa będą sprawdzane na egzaminie pisemnym i ustnym.
• Forma egzaminu pisemnego: Na egzaminie sędziowskim należy sporządzić orzeczenie w sprawie karnej i cywilnej. Na egzaminie prokuratorskim – apelację w sprawie karnej, pozew/wniosek/apelację w sprawie cywilnej oraz sprzeciw/skargę w postępowaniu administracyjnym.
• Forma egzaminu ustnego: Polega na rozwiązaniu kazusów (hipotetycznych problemów prawnych) z różnych dziedzin prawa, w tym z kryminalistyki, psychiatrii sądowej czy prawa konstytucyjnego.
• Zasady korzystania z materiałów: Podczas egzaminu pisemnego można używać tekstów aktów prawnych, komentarzy i orzecznictwa, ale pod kontrolą komisji. Na egzaminie ustnym – tylko tekstów aktów prawnych udostępnionych przez komisję.
• Zakaz elektroniki i komunikacji: Obowiązuje ścisły zakaz posiadania i używania urządzeń elektronicznych oraz komunikowania się z innymi osobami. Złamanie tej zasady skutkuje wykluczeniem z egzaminu i oceną zerową.
• Udogodnienia dla matek karmiących: Przewidziane są specjalne przerwy na karmienie piersią.
• Kryteria oceny i progi zaliczeniowe: Precyzuje, ile punktów można uzyskać za poszczególne części egzaminu i ile punktów jest wymaganych do zaliczenia (np. minimum 198 punktów łącznie, a także minimum punktów z każdej części).
• Skład i działanie komisji: Określa zasady powoływania zespołów i komisji egzaminacyjnych, co ma zapewnić bezstronność oceny.
• Wzory dyplomów: Zawiera wzory dyplomów potwierdzających zdanie egzaminu sędziowskiego lub prokuratorskiego oraz opis ich zabezpieczeń.

Od kiedy obowiązuje?

To obwieszczenie zostało ogłoszone 15 kwietnia 2026 r. i przedstawia przepisy w brzmieniu obowiązującym. Ostatnie zmiany, które zostały uwzględnione w tym tekście jednolitym, weszły w życie 15 stycznia 2026 r. Oznacza to, że wszystkie opisane zasady są aktualne dla egzaminów przeprowadzanych od tego czasu.

Praktyczne konsekwencje dla zwykłych ludzi

Chociaż ustawa dotyczy bezpośrednio wąskiej grupy osób, pośrednio wpływa na wszystkich obywateli. Jest tak, ponieważ to właśnie w oparciu o te egzaminy wybiera się kadry, które będą dbały o przestrzeganie prawa i sprawiedliwości w Polsce. Ujednolicenie i uszczegółowienie przepisów ma zapewnić, że proces selekcji przyszłych sędziów i prokuratorów jest transparentny, obiektywny i oparty na jasnych, jednolitych kryteriach dla wszystkich kandydatów.