Więcej szans na zdanie egzaminów dla przyszłych sędziów i prokuratorów

Ta ustawa wprowadza ważne zmiany dla wszystkich, którzy marzą o karierze sędziego lub prokuratora i uczą się w Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury (KSSiP). Jej głównym celem jest zwiększenie liczby podejść do egzaminu sędziowskiego lub prokuratorskiego oraz wydłużenie terminów na ich zdanie.

Co zmienia ustawa dla obecnych aplikantów?

• Więcej prób podejścia do egzaminu: Jeśli aplikant nie zda egzaminu sędziowskiego za pierwszym razem, ma prawo do dwóch kolejnych podejść. Łącznie oznacza to trzy szanse na pozytywne zaliczenie egzaminu (pierwsze podejście plus dwie poprawki).
• Jasne zasady dla opuszczonych egzaminów: Jeśli aplikant nie przystąpi do egzaminu w wyznaczonym terminie bez usprawiedliwienia lub zrezygnuje z niego w trakcie, może ponownie podejść do egzaminu tylko raz (poza sytuacjami, gdzie już wykorzystał swoje próby na poprawki).
• Nowe terminy na zdanie: Jeśli aplikant nie zda egzaminu sędziowskiego po raz drugi, ma szansę podejść do niego po raz trzeci, ale musi to zrobić nie później niż w ciągu 5 lat od ukończenia aplikacji. Podobne zasady wprowadzono dla sytuacji, gdy aplikant opuścił drugie podejście do egzaminu – ma ostatnią szansę w ciągu 4 lat od ukończenia aplikacji.

Kogo dotyczą zmiany przejściowe (szanse dla tych, którzy już próbowali)?

Ustawa przewiduje również specjalne rozwiązania dla osób, które już wcześniej mierzyły się z egzaminami KSSiP:

• Dodatkowa szansa dla „dwukrotnych pechowców”: Aplikanci, którzy w latach 2013-2026 dwukrotnie nie zdali egzaminu sędziowskiego lub prokuratorskiego, otrzymają możliwość ponownego przystąpienia do niego. Muszą to zrobić w ciągu 5 lat od wejścia w życie tej ustawy.
• Szanse dla tych, którzy nie zdali za pierwszym razem (przed wejściem w życie ustawy): Osoby, które ukończyły aplikację sędziowską lub prokuratorską przed wejściem w życie tej ustawy i nie zdały swojego pierwszego egzaminu, mogą do niego ponownie przystąpić. Mają na to 3 lata od dnia ukończenia aplikacji.

Kiedy ustawa wchodzi w życie?

Ustawa zacznie obowiązywać po 14 dniach od dnia jej ogłoszenia.

Praktyczne konsekwencje dla zwykłych ludzi

Dla przyszłych sędziów i prokuratorów te zmiany oznaczają większą elastyczność i mniej stresu związanego z egzaminami. Możliwość kilkukrotnego podejścia do egzaminu i wydłużone terminy dają im więcej czasu na przygotowanie się i poprawę wyników. Jest to także dobra wiadomość dla tych, którzy w przeszłości stracili szansę na kontynuowanie kariery z powodu niepowodzeń na egzaminie – ustawa daje im drugą, a nawet trzecią szansę na spełnienie swoich zawodowych ambicji. Ostatecznie, te zmiany mogą przyczynić się do zwiększenia liczby wykwalifikowanych kadr w polskim sądownictwie i prokuraturze.