Zmiany zasad zarządzania gruntami pod Centralny Port Komunikacyjny w wybranych gminach

Niniejsze rozporządzenie Rady Ministrów stanowi aktualizację przepisów, które określają specjalne zasady dotyczące zarządzania nieruchomościami i planowania przestrzennego w gminach dotkniętych budową Centralnego Portu Komunikacyjnego (CPK). Jest to istotna zmiana, która ma na celu usprawnienie procesu realizacji tej strategicznej inwestycji publicznej w Polsce.

Co zmienia ustawa w praktyce?

Główna zmiana polega na rozszerzeniu listy gmin oraz doprecyzowaniu obszarów, na których będą obowiązywały specjalne regulacje. Dotyczy to gmin: Teresin, Wiskitki, Baranów, Błonie, Grodzisk Mazowiecki, Jaktorów, a także gmin: Teresin, Sochaczew (wiejska), Sochaczew (miasto) i Kampinos. Wszystkie te miejscowości położone są w województwie mazowieckim. Dla każdej z tych gmin załączniki do rozporządzenia zawierają dokładne współrzędne geograficzne, precyzujące, które części ich obszarów są objęte tymi szczególnymi zasadami.

Szczególne zasady dotyczą:

• Gospodarowania nieruchomościami: Uproszczone i przyspieszone procedury związane z obrotem gruntami i budynkami, które są potrzebne pod inwestycję CPK.
• Planowania i zagospodarowania przestrzennego: Zmiany w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego lub ich brak, ułatwiające dostosowanie do potrzeb inwestycji CPK, z ograniczonymi możliwościami wpływu ze strony właścicieli na ten proces.
• Realizacji inwestycji: Przyśpieszenie i usprawnienie procesów uzyskiwania pozwoleń i realizacji samej budowy.
• Nabywania nieruchomości: Specjalne zasady wykupu nieruchomości przez podmiot odpowiedzialny za CPK, co może obejmować z góry ustalone stawki odszkodowań i terminy.

Rozporządzenie wprowadza także różne terminy obowiązywania tych szczególnych zasad. Dla niektórych obszarów (wymienionych w pkt 1 § 3 oryginalnego rozporządzenia) zasady te stracą moc z dniem 15 grudnia 2026 roku. Dla większości obszarów, w tym tych nowo dodanych (wymienionych w pkt 2–7 § 3 oraz w § 3a), zasady będą obowiązywać dłużej, bo do 30 marca 2030 roku.

Kogo dotyczy?

Ustawa dotyczy przede wszystkim mieszkańców i właścicieli nieruchomości w wyżej wymienionych gminach województwa mazowieckiego, których grunty znajdują się w wyznaczonych obszarach Centralnego Portu Komunikacyjnego. Wpływa również na organy samorządu terytorialnego w tych gminach, narzucając im stosowanie specjalnych procedur planistycznych i inwestycyjnych, a także na podmioty odpowiedzialne za realizację CPK, ułatwiając im prowadzenie inwestycji.

Jakie prawa lub obowiązki wprowadza?

Dla obywateli posiadających nieruchomości w wyznaczonych obszarach, rozporządzenie może oznaczać mniejszą swobodę w dysponowaniu swoją własnością (np. w kwestii zabudowy lub sprzedaży). Mogą być zobowiązani do sprzedaży nieruchomości na rzecz inwestycji publicznej w przyspieszonym trybie i na określonych warunkach. Z drugiej strony, przyspiesza to procesy odszkodowawcze dla osób, których nieruchomości są przeznaczone pod inwestycję. Dla administracji publicznej wprowadza obowiązek stosowania uproszczonych i przyspieszonych procedur.

Od kiedy obowiązuje?

Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 31 marca 2026 roku.