Zasady szczepienia dzikich lisów przeciwko wściekliźnie

Niniejsze rozporządzenie, wydane przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, szczegółowo reguluje, jak i kiedy prowadzone są ochronne szczepienia dzikich lisów przeciwko wściekliźnie na terenie Polski. Jego głównym celem jest zapobieganie rozprzestrzenianiu się tej groźnej choroby.

Co zmienia ustawa w praktyce?

Ustawa ujednolica i określa zasady przeprowadzania szczepień na obszarze całego województwa lub jego części. W praktyce oznacza to, że:

• Częstotliwość szczepień: Standardowo szczepienia będą odbywać się co najmniej dwa razy w roku. Jeśli na danym terenie przez dwa kolejne lata nie stwierdzono wścieklizny, szczepienia mogą być rzadsze (raz w roku), a jeśli przez trzy lata nie ma wścieklizny, można je w ogóle wstrzymać.
• Wznowienie szczepień: W przypadku ponownego wykrycia wścieklizny, nawet na obszarze, gdzie szczepienia wstrzymano, natychmiastowo wyznacza się "strefę ochronną" o promieniu co najmniej 50 km wokół ogniska choroby. W tej strefie szczepienia są wznawiane i prowadzone intensywnie (co najmniej dwa razy w roku) przez okres trzech lat.
• Szczepionka: Używa się szczepionki doustnej, która jest rozrzucana z samolotów lub śmigłowców, a także wykładana ręcznie. Na każdy kilometr kwadratowy powierzchni przypada co najmniej 20 dawek szczepionki. Liczba dawek może być zwiększona, jeśli sytuacja epizootyczna się pogorszy lub wzrośnie populacja lisów.

Kogo dotyczy?

Ustawa dotyczy głównie Wojewódzkich Lekarzy Weterynarii, którzy są odpowiedzialni za planowanie, koordynację i nadzór nad szczepieniami. Pośrednio dotyczy także mieszkańców terenów objętych szczepieniami, myśliwych, leśników, a także pracowników parków narodowych (w ich przypadku terminy są uzgadniane z dyrektorami parków).

Jakie prawa lub obowiązki wprowadza?

• Dla obywateli: Nie wprowadza bezpośrednich obowiązków, ale zwiększa bezpieczeństwo zdrowotne poprzez redukcję ryzyka zarażenia wścieklizną od dzikich zwierząt. Mieszkańcy terenów objętych akcją szczepień powinni być świadomi możliwego znajdowania przynęt ze szczepionką (niewielkie pakieciki o specyficznym zapachu).
• Dla administracji: Wojewódzcy lekarze weterynarii mają obowiązek informowania o planowanych szczepieniach lokalne władze (starostów, wójtów, burmistrzów, prezydentów miast), nadleśnictwa, zarządy Polskiego Związku Łowieckiego, a także Głównego Lekarza Weterynarii i właściwe organy weterynaryjne państw sąsiadujących. Informacje o terminach i sposobie szczepień mogą być również ogłaszane w sposób zwyczajowo przyjęty na danym terenie.

Od kiedy obowiązuje?

Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 18 marca 2026 r.

Praktyczne konsekwencje dla zwykłych ludzi

Dzięki tym przepisom, mieszkańcy Polski mogą czuć się bezpieczniej pod względem zagrożenia wścieklizną. Regularne i systematyczne szczepienia dzikich lisów znacząco zmniejszają ryzyko przeniesienia wirusa na zwierzęta domowe i ludzi. Ważne jest, aby być świadomym akcji szczepień, zwłaszcza jeśli znajdzie się na swojej posesji lub w lesie pakiecik ze szczepionką – nie należy ich dotykać ani przenosić.