Nowe zasady dopłat dla rolników za działania na rzecz klimatu i środowiska

Zmiany w dopłatach dla rolników za działania proekologiczne

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 10 marca 2026 r. wprowadza istotne zmiany w szczegółowych warunkach przyznawania i wypłaty płatności w ramach schematów na rzecz klimatu i środowiska w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023–2027. Te zmiany mają na celu doprecyzowanie zasad i kryteriów dla rolników ubiegających się o wsparcie finansowe za prowadzenie działalności korzystnej dla środowiska.

Kogo dotyczą zmiany?

Zmiany dotyczą wszystkich rolników, którzy ubiegają się o płatności w ramach tzw. ekoschematów (działań na rzecz klimatu i środowiska) lub już takie płatności otrzymują. Szczególnie dotyczy to tych, którzy angażują się w:

• integrowaną produkcję roślin,
• prowadzenie obszarów z roślinami miododajnymi,
• rolnictwo węglowe i zarządzanie składnikami odżywczymi,
• ochronę torfowisk i obszarów podmokłych,
• utrzymywanie trwałych użytków zielonych,
• biologiczną (ekologiczną) uprawę,
• retencjonowanie wody,
• wyłączenie gruntów z produkcji.

Co zmienia ustawa w praktyce?

1. Wyłączenie torfowisk z powierzchni płatności: Nowe przepisy jasno określają, że powierzchnia działki rolnej, która obejmuje torfowiska i obszary podmokłe (o zawartości materii organicznej powyżej 40% na głębokości co najmniej 40 cm), nie będzie wliczana do powierzchni, za którą przysługują niektóre płatności rolno-środowiskowo-klimatyczne. Oznacza to, że rolnicy będą musieli precyzyjniej wyznaczać obszary objęte dopłatami.
2. Integrowana produkcja roślin: Warunki przyznawania płatności za integrowaną produkcję roślin zostały uściślone. Rolnik lub jego małżonek muszą prowadzić uprawy zgodnie z metodykami zatwierdzonymi przez Głównego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa, dostępnymi na jego stronie internetowej.
3. Doprecyzowanie zasad dla różnych ekoschematów: Zmieniono i uzupełniono szereg przepisów dotyczących kwalifikowalności do różnych interwencji rolno-środowiskowo-klimatycznych. Dotyczy to m.in. płatności za obszary z roślinami miododajnymi, rolnictwo węglowe, ochronę torfowisk i gruntów wyłączonych z produkcji. W wielu miejscach wskazano, w jaki sposób dotychczasowe zobowiązania z Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich (PROW 2014-2020) współgrają z nowymi ekoschematami.
4. Zmiana terminologii: W jednym miejscu zmieniono „ekologicznej uprawy” na „biologicznej uprawy”, co jest prawdopodobnie korektą terminologiczną.

Jakie prawa lub obowiązki wprowadza?

Rolnicy zyskują jaśniejsze wytyczne dotyczące spełnienia warunków kwalifikacyjnych do dopłat. Z drugiej strony, muszą być bardziej precyzyjni w raportowaniu powierzchni i w stosowaniu zatwierdzonych metodyk, szczególnie w integrowanej produkcji roślin. Nowe przepisy mają na celu bardziej efektywne kierowanie środków na konkretne działania środowiskowe.

Od kiedy obowiązuje?

Rozporządzenie wchodzi w życie 15 marca 2026 r.

Ważna uwaga: Dla spraw o przyznanie i wypłatę płatności, które zostały wszczęte i nie zakończone ostateczną decyzją przed 15 marca 2026 r., a także dla spraw zakończonych, ale wznowionych po tej dacie, stosuje się przepisy dotychczasowe. Oznacza to, że rolnicy, którzy już złożyli wnioski lub są w trakcie procesowania swoich dopłat, nie zostaną nagle objęci nowymi, bardziej rygorystycznymi lub zmienionymi zasadami, co zapewnia pewną ciągłość i stabilność w trwających postępowaniach.