Jak komornicy przechowują i niszczą akta po zakończeniu sprawy

To obwieszczenie Ministra Sprawiedliwości z 2026 roku nie wprowadza zupełnie nowych przepisów, lecz publikuje ujednolicony tekst istniejącego rozporządzenia z 2018 roku, które dotyczyło przechowywania i niszczenia akt spraw komorniczych. Oznacza to, że wszystkie wcześniejsze zmiany do tego rozporządzenia zostały zebrane w jednym, czytelnym dokumencie, ułatwiając jego stosowanie.

Co zmienia ustawa w praktyce?

Ustawa jasno określa zasady, według których komornicy muszą zarządzać dokumentacją po zakończeniu prowadzonych przez nich spraw. Dokumenty są dzielone na dwie główne kategorie:

• Materiały archiwalne (kategoria A): Są to sprawy o szczególnym znaczeniu, które muszą być przechowywane przez dłuższy czas, a część z nich trafia nawet do archiwów państwowych. Do tej kategorii zaliczają się m.in. sprawy dotyczące egzekucji z nieruchomości, duże egzekucje (powyżej 2000-krotności minimalnego wynagrodzenia), sprawy z udziałem Skarbu Państwa oraz te uznane przez komornika za wyjątkowo ważne (np. ze względu na ich precedensowy charakter lub oddźwięk społeczny).
• Dokumentacja niearchiwalna (kategoria B): To pozostałe sprawy, które po upływie określonego czasu mogą zostać zniszczone.

Okresy przechowywania akt

Okres przechowywania akt zależy od ich kategorii:

• Materiały archiwalne (kategoria A): przechowywane są przez 6 lat.
• Dokumentacja niearchiwalna (kategoria B): przechowywana jest przez 4 lata.
• W przypadku, gdy nastąpiła jedynie częściowa egzekucja świadczenia, akta przechowuje się przez 7 lat.

Termin liczy się zazwyczaj od początku roku kalendarzowego następującego po roku, w którym sprawa została zakończona.

Kogo dotyczy i jakie są konsekwencje dla zwykłych ludzi?

Rozporządzenie dotyczy przede wszystkim komorników sądowych, Krajowej Rady Komorniczej oraz archiwów państwowych, które odpowiadają za prawidłowe przechowywanie i ewentualne niszczenie dokumentów. Dla przeciętnego obywatela Polski, który był stroną w sprawie komorniczej, oznacza to, że:

• Jasne zasady archiwizacji: Istnieją konkretne reguły dotyczące tego, jak długo akta jego sprawy będą przechowywane. Daje to pewność, że w razie potrzeby (np. w przypadku odwołań, ponownych sporów) dokumentacja będzie dostępna przez określony czas.
• Ochrona danych osobowych: Dokumenty komornicze zawierają często wrażliwe dane osobowe. Przepisy precyzują warunki ich przechowywania (zabezpieczenie przed dostępem osób nieuprawnionych) oraz, po upływie wymaganego okresu, zasady ich bezpiecznego niszczenia, co jest kluczowe z punktu widzenia ochrony prywatności.
• Prawidłowość postępowania: Ustawa zapewnia, że sprawy komornicze są nie tylko właściwie prowadzone, ale również ich dokumentacja jest odpowiednio zarządzana po zakończeniu, co sprzyja transparentności i odpowiedzialności służb.

Od kiedy obowiązuje?

Samo obwieszczenie zostało ogłoszone 5 marca 2026 roku. Przepisy zawarte w ujednoliconym tekście rozporządzenia (wraz z ostatnimi zmianami) są już w mocy, przy czym oryginalne rozporządzenie weszło w życie 1 stycznia 2019 roku, a jego późniejsze zmiany sukcesywnie wchodziły w życie zgodnie z ich ogłoszeniem.