Wszystkie sprawy dotyczące zastawów rejestrowych załatwisz teraz elektronicznie

To rozporządzenie zmienia zasady załatwiania spraw związanych z zastawami rejestrowymi – czyli specjalnym rodzajem zabezpieczenia, często używanym np. przy kredytach na ruchomości (samochody, maszyny) czy przy umowach leasingowych. Dotychczas wiele czynności można było wykonywać w formie papierowej, ale od teraz proces staje się całkowicie cyfrowy.

Co się zmienia w praktyce?

Najważniejszą zmianą jest to, że wszystkie wnioski i dokumenty kierowane do sądów prowadzących rejestr zastawów oraz do Centralnej Informacji o Zastawach Rejestrowych będą musiały być składane wyłącznie za pośrednictwem systemu teleinformatycznego. Koniec z wysyłaniem papierowych formularzy czy osobistym ich dostarczaniem.

Kogo to dotyczy?

Zmiany te dotyczą każdej osoby lub firmy, która:

• Ustanawia zastaw rejestrowy (np. przedsiębiorca, który kupuje maszynę na kredyt i daje ją w zastaw).
• Jest wierzycielem zastawniczym (np. bank, firma leasingowa, która przyjmuje coś w zastaw jako zabezpieczenie długu).
• Chce uzyskać informacje o zastawie (np. osoba kupująca używany pojazd, która chce sprawdzić, czy nie jest obciążony zastawem).
• Wszelkich pełnomocników i prawników reprezentujących strony w sprawach dotyczących zastawów.

Jakie prawa lub obowiązki wprowadza?

Główne obowiązki to:

1. Posiadanie konta: Aby złożyć wniosek, trzeba będzie posiadać specjalne konto w systemie teleinformatycznym.
2. Uwierzytelnienie: Każdorazowo należy zalogować się na to konto, aby autoryzować swoje działania.
3. Wypełnianie formularzy online: Wnioski trzeba będzie wypełniać na udostępnionych w systemie elektronicznych formularzach.
4. Podpis elektroniczny: Wnioski do sądu prowadzącego rejestr zastawów będą musiały być podpisywane kwalifikowanym podpisem elektronicznym. Wnioski do Centralnej Informacji o Zastawach Rejestrowych będzie można podpisać również podpisem zaufanym (ePUAP) lub podpisem osobistym (z e-dowodu).
5. Opłaty online: Opłaty za wnioski (jeśli są wymagane) będą uiszczane za pośrednictwem systemu teleinformatycznego.

Prawa i usprawnienia:

• System automatycznie potwierdzi złożenie wniosku lub dokumentu, wskazując dokładną datę i godzinę.
• Odbiór dokumentów z systemu również będzie następował elektronicznie, poprzez ich oznaczenie na koncie użytkownika.

Od kiedy obowiązuje?

Rozporządzenie wchodzi w życie 25 lutego 2026 roku. Wnioski, które zostały wprowadzone do systemu przed tą datą, będą rozpatrywane na dotychczasowych zasadach.

Praktyczne konsekwencje dla zwykłych ludzi

Dla większości obywateli, którzy sporadycznie mają do czynienia z zastawami rejestrowymi (np. kupując używany samochód i sprawdzając jego historię), oznacza to konieczność skorzystania z internetu i uzyskania odpowiedniego podpisu elektronicznego. Dla firm i profesjonalistów (banki, prawnicy, komornicy) jest to dalsza cyfryzacja procesów, co powinno usprawnić i przyspieszyć obieg dokumentów, redukując formalności papierowe. Wymaga to jednak adaptacji i zapewnienia odpowiednich narzędzi (np. kwalifikowanego podpisu elektronicznego).