Ubezpieczenia eksportowe gwarantowane przez państwo dla polskich przedsiębiorców

Co to jest ta ustawa?

Ustawa określa zasady funkcjonowania systemu ubezpieczeń eksportowych gwarantowanych przez Skarb Państwa. Chodzi o ochronę polskich przedsiębiorców przed stratami wynikającymi z handlu zagranicznego.

Kto z tego korzysta?

Z ubezpieczenia mogą korzystać:

• Polskie firmy eksportujące towary i usługi
• Przedsiębiorcy zależni (powiązane spółki) sprzedające zagranicę
• Oddziały firm zagranicznych działające w Polsce
• Jednostki finansujące (banki) udzielające kredytów na eksport
• Firmy inwestujące bezpośrednio za granicą
• Podmioty realizujące projekty klimatyczne na terenie Polski

Co jest ubezpieczane?

Ubezpieczenie obejmuje ochronę przed:

• Ryzykiem handlowym – gdy zagraniczna firma nie zapłaci za towar lub usługę
• Ryzykiem politycznym – gdy wybuchnie wojna, rewolucja, embargo czy zmienią się przepisy zagranicznego kraju
• Ryzykiem nierynkowym – waluty, kurs wymiany, katastrofy naturalne

Ubezpieczenie chroni przed stratami w związku z:

• Niemożliwością wykonania kontraktu eksportowego
• Niewykonaniem lub nienależytym wykonaniem umowy przez partnera zagranicznego
• Inwestycjami bezpośrednimi za granicą
• Umowami dotyczącymi transformacji energetycznej

Kto zarządza tym systemem?

KUKE Spółka Akcyjna – to specjalna spółka, która:

• Udziela ubezpieczeń eksportowych
• Prowadzi wydzielony rachunek bankowy ze środkami na ubezpieczenia
• Podlega nadzorowi ministra ds. gospodarki
• Podlega także nadzorowi Komisji Nadzoru Finansowego (w kwestiach cyfrowego bezpieczeństwa)

Ile Polski przedsiębiorca musi zapłacić?

Firma płaci składkę ubezpieczeniową oraz ewentualne opłaty administracyjne. Wysokość składki zależy od rodzaju ryzyka i kraju, do którego eksportuje.

Jak to działa w praktyce?

1. Polska firma chce wyeksportować towary i potrzebuje ochrony
2. Zwraca się do KUKE o ubezpieczenie
3. KUKE udziela ubezpieczenia i pobiera składkę
4. Jeśli zagraniczna firma nie zapłaci albo dojdzie do wojny – KUKE wypłaca odszkodowanie
5. Gdy KUKE wypłaci odszkodowanie, przejmuje prawa do żądania pieniędzy od miedzy zagranicznego dłużnika
6. Skarb Państwa gwarantuje, że KUKE będzie miał pieniądze na wypłatę odszkodowań (poprzez pożyczki z budżetu)

Kto nadzoruje pracę KUKE?

Komitet Polityki Ubezpieczeń Gwarantowanych w składzie przedstawicieli:

• Ministerstwa Gospodarki (przewodniczący)
• Ministerstwa Finansów
• Ministerstwa Klimatu
• Ministerstwa Rolnictwa
• Ministerstwa Spraw Zagranicznych
• Ministerstwa Aktywów Państwowych

Komitet:

• Ocenia, czy ubezpieczenie służy interesom Polski
• Ustala stawki ubezpieczeniowe
• Opiniuje wnioski o ubezpieczenie
• Przygląda się corocznym sprawozdaniom KUKE

Jakie są wymogi dla firm?

Zwykle ubezpieczenie dotyczy tylko towarów i usług krajowych – czyli takich, gdzie:

• Składniki zagraniczne stanowią maksymalnie 50-90% wartości (zależy od rodzaju towaru)
• Reszta to polskie pracy, surowce, półfabrykaty

Wyjątkami są:

• Kontrakty krótsze niż 2 lata
• Umowy o znaczeniu dla Polski
• Projekty transformacji energetycznej
• Niektóre ryzyka ubezpieczeniowe

Co zmienia ostatnia nowelizacja?

Ustawa z czerwca 2025 r. wprowadza nadzór Komisji Nadzoru Finansowego nad bezpieczeństwem cyfrowym KUKE – aby chronić system przed cyberatakami i zapewnić odporność sektora finansowego.