Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 4 lutego 2026 r. w sprawie określenia jednostek organizacyjnych prokuratury właściwych do prowadzenia postępowań w sprawach o przestępstwa motywowane uprzedzeniami

Co zmienia rozporządzenie?

Rozporządzenie wprowadza specjalny system obsługi przestępstw motywowanych uprzedzeniami (tzw. przestępstw z nienawiści). Od tej pory każdy taki przypadek będzie prowadzony przez wyznaczoną prokuraturę, a nie przez zwyczajną prokuraturę rejonową.

Kogo dotyczy?

Rozporządzenie dotyczy:

• Ofiar przestępstw popełnionych z powodu uprzedzeń – będą miały zagwarantowaną specjalistyczną obsługę ich sprawy
• Sprawców takich przestępstw – będą ścigani przez prokuratorów wyspecjalizowanych w tego typu sprawach
• Ogółu społeczeństwa – ustanowienie centrów specjalistycznych poprawia skuteczność walki z przestępstwami z nienawiści

Jakie przestępstwa są objęte?

Rozporządzenie obejmuje przestępstwa takie jak:

• znęcanie się nad kimś ze względu na jego cechy
• pobicia motywowane uprzedzeniami
• groźby i zastraszanie z powodu pochodzenia, wyznania, orientacji seksualnej
• zniszczenie cudzego mienia z pobudek nienawiści
• obrażanie lub znieważanie grupy osób

Space muszą być popełnione ze względu na rzeczywiste lub domniemane powiązanie ofiary z grupą wyróżnioną ze względu na: rasę, narodowość, pochodzenie etniczne, wyznanie, bezwyznaniowość, płeć, wiek, niepełnosprawność, orientację seksualną lub tożsamość płciową.

Jak to funkcjonuje w praktyce?

Każdy region Polski ma wyznaczoną prokuraturę rejonową odpowiedzialną za sprawy motywowane uprzedzeniami. Na przykład:

• W Białymstoku to Prokuratura w Hajnówce
• W Gdańsku to Prokuratura w Gdyni
• W Krakowie to Prokuratura Kraków-Krowodrza
• W Warszawie są cztery specjalistyczne prokuratory

Prokuratura Okręgowa w Warszawie zajmuje się najpoważniejszymi sprawami z całego kraju – gdy przestępstwo jest szczególnie ważne ze względu na jego wagę, charakter lub złożoność.

Od kiedy obowiązuje?

Rozporządzenie weszło w życie dzień po ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw (7 lutego 2026 r.) i dotyczy wszystkich spraw rejestrowanych od tego dnia.

Praktyczne konsekwencje

• Dla ofiar: mają pewność, że ich sprawa będzie prowadzona przez prokuratorów wyspecjalizowanych w przestępstwach z nienawiści
• Dla systemu sprawiedliwości: poprawia się efektywność ścigania takich przestępstw
• Dla społeczeństwa: wysyła jasny sygnał, że państwo poważnie traktuje przestępstwa motywowane uprzedzeniami
• Jeśli miejsce popełnienia przestępstwa nie jest znane, właściwa jest prokuratura na terenie, gdzie przestępstwo zostało ujawnione