Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 21 stycznia 2026 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich

Główne cele ustawy

Ustawa z 2016 r. (wraz z zmianami) ustanawia kompleksowy system ochrony małoletnich przed przestępstwami seksualnymi i krzywdzeniem. Dotyczy ona zarówno osób pracujących z dziećmi, jak i wszystkich instytucji prowadzących działalność edukacyjną, opiekuńczą lub medyczną.

Kluczowe elementy systemu ochrony

1. Rejestr Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym

• Prowadzony przez Ministra Sprawiedliwości
• Zawiera trzy osobne bazy danych: rejestr z dostępem ograniczonym, rejestr publiczny, oraz rejestr osób wskazanych przez Państwową Komisję
• W rejestrze umieszczane są dane osób prawomocnie skazanych za przestępstwa seksualne, wobec których umorzono warunkowo postępowanie, oraz orzeczono środki zabezpieczające
• Dostęp do rejestru mają: sądy, prokuratura, policja, służby bezpieczeństwa, pracodawcy i organizatorzy działalności z udziałem dzieci

2. Obowiązki pracodawców i organizatorów

Przed zatrudnieniem lub dopuszczeniem do pracy z dziećmi każdy pracodawca lub organizator musi:

• Uzyskać informacje z Rejestru Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym
• Pobrać od kandydata informacje z Krajowego Rejestru Karnego dotyczące przestępstw seksualnych i przemocy
• W przypadku obcokrajowców – uzyskać informacje z rejestrów karnych kraju obywatelstwa
• Uzyskać oświadczenia o państwach zamieszkania przez ostatnie 20 lat i informacje z ich rejestrów karnych
• Rodziny i osoby znane osobiście rodzicowi są zwolnione z tego obowiązku

Złamanie tych obowiązków grozi karą aresztu, ograniczenia wolności lub grzywną.

3. Standardy ochrony małoletnich

Wszystkie placówki pracujące z dziećmi (szkoły, przedszkola, kluby sportowe, ośrodki zdrowia, hotele) muszą wdrożyć standardy ochrony obejmujące:

• Zasady bezpiecznych relacji między pracownikami a dziećmi
• Procedury interwencji w przypadku podejrzenia krzywdzenia
• Procedury zgłaszania przestępstw
• Plan wsparcia dla pokrzywdzonych dzieci
• Zasady ochrony przed treściami szkodliwymi w internecie
• Przeszkolenie personelu

Standardy muszą być dostępne na stronie internetowej i wywieszane w widocznym miejscu.

4. Ocena ryzyka ponownego popełnienia przestępstwa

W sprawach o przestępstwa seksualne na szkodę małoletniego sąd (lub prokurator) musi zasięgnąć opinii dwóch psychiatrów i seksuologa w celu oceny ryzyka ponownego popełnienia przestępstwa i określenia niezbędnych terapii.

5. Analiza przypadków śmierci i poważnego uszkodzenia zdrowia

• Utworzony Zespół do spraw analizy zdarzeń zajmuje się analizą przypadków, gdy małoletni poniósł śmierć lub poważne uszkodzenie zdrowia w wyniku działania rodzica lub opiekuna
• Analiza ma na celu ocenę funkcjonowania systemu ochrony i wskazanie działań naprawczych
• Niezależna od postępowania karnego
• Raport musi zawierać wnioski i zalecenia dla organów i instytucji

Praktyczne konsekwencje dla obywateli

Dla rodziców i opiekunów:

• Placówki pracujące z dziećmi są lepiej chronione przed osobami o zagrożeniach seksualnych
• Standardy ochrony dają dzieciom wyjaśnienie zasad bezpiecznych relacji
• Dostęp do procedur wsparcia dla pokrzywdzonych

Dla pracowników placówek:

• Obowiązek ujawnienia wcześniejszych przestępstw
• Obowiązek przeszkolenia w standardach ochrony
• Potencjalne karne sankcje za niezastosowanie się do procedur

Dla pracowników Policji i prokuratorów:

• Dostęp do informacji z Rejestru dla postępowań przygotowawczych
• Obowiązek zawiadamiania Zespołu o przypadkach śmierci lub poważnych uszkodzeń

Dla osób skazanych za przestępstwa seksualne:

• Umieszczenie w rejestrze (z możliwością wyłączenia w szczególnie uzasadnionych przypadkach)
• Obowiązek zgłaszania faktycznego adresu pobytu Policji
• Ograniczenia w dostępie do pracy z dziećmi

Harmonogram wdrażania

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 października 2017 r. Niektóre przepisy zmienione ustawą z 9 maja 2025 r. weszły w życie 25 lipca 2025 r.