Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 21 stycznia 2026 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o szczególnych zasadach przygotowania do realizacji inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowych

Co zmienia ustawa?

Ustawa wprowadza specjalne, uproszczone procedury dla inwestycji w budowle przeciwpowodziowe. Zamiast uzyskiwania wielu odrębnych pozwoleń i uzgodnień, inwestor otrzymuje jedną decyzję wojewody zwaną "decyzją o pozwoleniu na realizację inwestycji".

Kto jest objęty ustawą?

Ustawa dotyczy:

• Inwestorów: Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, urzędów morskich, wojewódzkich samorządów, powiatów, gmin oraz partnerów prywatnych realizujących projekty przeciwpowodziowe
• Budowli: wały, zbiorniki, kanały ulgi, wrota, falochrony i inne obiekty chroniące przed powodzią
• Stacji meteorologicznych: również podlegających tym regulacjom

Główne uprawnienia i obowiązki

Procedura decyzji wojewody

• Termin: decyzja wydawana w ciągu 90 dni od złożenia wniosku
• Zastępowanie pozwoleń: uzyskana decyzja zastępuje wiele dotychczasowych pozwoleń (decyzję o warunkach zabudowy, pozwolenie na budowę, etc.)
• Opinie: wojewoda musi zebrać opinie od kilkunastu organów (ochrony zdrowia, środowiska, konserwatora zabytków, zarządców infrastruktury)

Nabywanie nieruchomości

• Nieruchomości konieczne do budowy inwestycji stają się własnością Skarbu Państwa lub jednostek samorządu z dniem, gdy decyzja wojewody staje się ostateczna
• Właściciele otrzymują odszkodowanie w wysokości uzgodnionej z inwestorem, lub - jeśli się nie zgodzą - ustalonej przez wojewodę
• Odszkodowanie może być powiększone o 5% wartości nieruchomości, jeśli właściciel szybko ją opróżni

Szczególne uprawnienia

• Wejście na cudzą nieruchomość: inwestor może wejść na cudzą nieruchomość w celu przeprowadzenia pomiarów i badań (z decyzją wojewody, jeśli właściciel się nie zgadza)
• Natychmiastowa wykonalność: wojewoda może nadać decyzji "rygor natychmiastowej wykonalności", co pozwala na objęcie nieruchomości w posiadanie już przed ostatecznym rozpatrzeniem sprawy
• Zamiana nieruchomości: inwestor może nabywać i wymieniać nieruchomości, aby uzyskać tereny potrzebne do inwestycji

Odszkodowania i dodatki

• Podstawowe odszkodowanie ustala się według wartości nieruchomości w dniu wydania decyzji
• Za budynki mieszkalne przysługuje dodatkowe odszkodowanie 10 000 zł na nieruchomość
• Za szybkie opróżnienie (w ciągu 30 dni) - dodatkowo 5% wartości
• Za nieruchomości ze środkami UE - odszkodowanie obejmuje kwoty do zwrotu dofinansowania

Rozwiązanie sporów

• Od decyzji wojewody przysługuje odwołanie do ministra do spraw budownictwa
• Odwołania rozpatrywane w ciągu 30 dni
• Skargi do sądu administracyjnego w ciągu 30 dni od otrzymania akt
• Specjalny immunitet: po 60 dniach od rozpoczęcia realizacji inwestycji sąd nie może uchylić decyzji w całości

Od kiedy obowiązuje?

Ustawa weszła w życie 14 dni po ogłoszeniu (10 sierpnia 2010 r.). Obecne obwieszczenie z 29 stycznia 2026 r. to publikacja ujednoliconego tekstu uwzględniającego zmiany wprowadzone do maja 2025 r.