Łatwiejsze zasady wykorzystania unijnych pieniędzy na pomoc po powodziach z września 2024 roku.

Ten dokument to Rozporządzenie Rady Ministrów, które wprowadza zmiany w sposobie zarządzania pieniędzmi publicznymi, zwłaszcza tymi pochodzącymi z Unii Europejskiej, przeznaczonymi na usuwanie skutków powodzi.

Co zmienia ustawa w praktyce?

Główna zmiana dotyczy środków finansowych z Funduszu Solidarności Unii Europejskiej, które zostały przekazane Polsce na pomoc po powodziach z września 2024 roku. Rozporządzenie jasno określa, że te konkretne środki są traktowane w specjalny sposób i nie wlicza się ich do pewnych kategorii środków publicznych zgodnie z ustawą o finansach publicznych. W praktyce oznacza to, że ich wykorzystanie może być mniej obarczone typowymi biurokratycznymi procedurami, co ma przyspieszyć pomoc.

Dodatkowo, rozporządzenie wprowadza termin 18 miesięcy na wykorzystanie tych funduszy. Liczy się go od dnia ich otrzymania z budżetu Unii Europejskiej. Jest to ważne, ponieważ wymusza szybkie działanie i alokację środków tam, gdzie są najbardziej potrzebne.

Kogo dotyczy?

Te zmiany dotyczą przede wszystkim:

• Jednostek samorządu terytorialnego (czyli gmin, powiatów, województw) znajdujących się w województwach: dolnośląskim, lubuskim, opolskim i śląskim. To te regiony poniosły straty w wyniku powodzi z września 2024 r.
• Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, które również poniosło straty w wyniku tych powodzi i odpowiada za gospodarkę wodną w kraju.

Dla zwykłych obywateli, mieszkańców tych województw, oznacza to, że pomoc finansowa na odbudowę po powodziach powinna być efektywniej zarządzana i szybciej trafiać do poszkodowanych obszarów, co może przełożyć się na szybsze usuwanie szkód w infrastrukturze, drogach, budynkach i innych zniszczeniach.

Jakie prawa lub obowiązki wprowadza?

• Dla samorządów i Wód Polskich: Głównym obowiązkiem jest konieczność wydania unijnych środków na usuwanie skutków powodzi w ciągu 18 miesięcy od ich otrzymania. Mają też pewne ułatwienia w księgowaniu i zarządzaniu tymi środkami.
• Dla obywateli: Bezpośrednio nie wprowadza nowych praw ani obowiązków. Pośrednio, dla osób poszkodowanych przez powódź, oznacza to potencjalnie sprawniejsze i szybsze działania pomocowe oraz odbudowę ze strony władz lokalnych i Wód Polskich, dzięki jasno określonym zasadom zarządzania unijnymi funduszami.

Od kiedy obowiązuje?

Rozporządzenie weszło w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia, czyli 10 stycznia 2026 roku. Oznacza to, że nowe zasady zarządzania unijnymi funduszami powodziowymi obowiązują już od tej daty.

Praktyczne konsekwencje dla zwykłych ludzi to przede wszystkim szansa na szybszą i bardziej efektywną odbudowę zniszczeń po powodzi z września 2024 roku, zwłaszcza w wymienionych województwach. Dzięki jasnym zasadom i terminom, władze lokalne i służby odpowiedzialne za gospodarkę wodną będą miały ułatwione zadanie w wykorzystaniu środków unijnych na rzecz poszkodowanych.