Zasady sprzedaży ubezpieczeń i reasekuracji

Obwieszczenie Marszałka Sejmu z 20 listopada 2025 r. przedstawia ujednolicony tekst ustawy o dystrybucji ubezpieczeń z 2017 roku, uwzględniający wszystkie dotychczasowe zmiany. Oznacza to, że jest to aktualna i kompletna wersja przepisów regulujących sprzedaż ubezpieczeń i reasekuracji w Polsce.

Co zmienia ustawa w praktyce

Ustawa ma na celu zwiększenie przejrzystości i profesjonalizmu na rynku ubezpieczeń. W praktyce oznacza to, że jako klienci możemy oczekiwać, że osoby i firmy sprzedające ubezpieczenia będą działać w naszym najlepszym interesie. Dotyczy to zarówno agentów ubezpieczeniowych, brokerów, jak i bezpośrednio zakładów ubezpieczeń. Nowe przepisy wprowadzają szczegółowe wymagania dotyczące informowania klientów o oferowanych produktach, wynagrodzeniu pośredników oraz sposobie obsługi reklamacji.

Kogo dotyczy

Ustawa dotyczy szerokiego grona podmiotów i osób fizycznych związanych z rynkiem ubezpieczeń i reasekuracji w Polsce, w tym:

• Zakładów ubezpieczeń i reasekuracji: Określa ich obowiązki w zakresie dystrybucji własnych produktów oraz nadzoru nad działającymi w ich imieniu agentami.
• Agentów ubezpieczeniowych (w tym agentów oferujących ubezpieczenia uzupełniające): Są to osoby lub firmy, które sprzedają ubezpieczenia w imieniu jednego lub więcej zakładów ubezpieczeń. Muszą spełniać określone wymogi kwalifikacyjne i szkoleniowe.
• Brokerów ubezpieczeniowych i reasekuracyjnych: Działają w imieniu klienta, a nie zakładu ubezpieczeń. Również podlegają szczegółowym wymogom kwalifikacyjnym i obowiązkowym ubezpieczeniom odpowiedzialności cywilnej.
• Przede wszystkim dotyczy każdego obywatela Polski, który kupuje ubezpieczenie. Przepisy mają na celu ochronę konsumentów na każdym etapie procesu zakupu.

Jakie prawa lub obowiązki wprowadza

Dla przeciętnego obywatela (klienta):

• Prawo do rzetelnej informacji: Zawsze musisz otrzymać jasne, rzetelne i niewprowadzające w błąd informacje o produkcie ubezpieczeniowym, w tym o jego cechach, kosztach, wyłączeniach odpowiedzialności i sposobie składania roszczeń (art. 7, 8). W przypadku ubezpieczeń innych niż na życie (Dział II), otrzymasz ustandaryzowany dokument informacyjny.
• Prawo do dopasowanego produktu: Sprzedawca ma obowiązek określić Twoje wymagania i potrzeby, a następnie zaproponować umowę ubezpieczenia, która im odpowiada (art. 8).
• Prawo do informacji o wynagrodzeniu pośrednika: Dowiesz się, czy pośrednik otrzymuje prowizję od ubezpieczyciela, honorarium od Ciebie, czy inne formy wynagrodzenia (art. 22, 32).
• Prawo do zgłaszania reklamacji: Istnieją jasno określone terminy (30 dni, w skomplikowanych przypadkach do 60 dni) na rozpatrzenie Twojej reklamacji (art. 16).
• Ochrona przed konfliktem interesów: Pośrednicy muszą stosować rozwiązania, które zapobiegają konfliktom interesów, aby działać w Twoim najlepszym interesie (art. 15).

Dla sprzedawców ubezpieczeń (agentów, brokerów, ubezpieczycieli):

• Obowiązek profesjonalizmu: Muszą działać uczciwie, rzetelnie i profesjonalnie, zgodnie z najlepszym interesem klienta (art. 7).
• Obowiązek szkoleniowy: Osoby zajmujące się dystrybucją ubezpieczeń muszą regularnie doskonalić swoje umiejętności zawodowe, odbywając co najmniej 15 godzin szkoleń rocznie (art. 12).
• Obowiązkowe ubezpieczenie OC: Agenci i brokerzy muszą posiadać ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej, które pokrywa szkody wyrządzone klientom (art. 20, 28).
• Rejestracja: Wszyscy pośrednicy muszą być wpisani do specjalnego rejestru prowadzonego przez Komisję Nadzoru Finansowego (KNF) (art. 52).
• Nadzór KNF: Działalność dystrybutorów jest monitorowana i kontrolowana przez KNF, która może nakładać kary za naruszenia przepisów (art. 62 i następne).

Od kiedy obowiązuje

Ujednolicony tekst ustawy obejmuje zmiany wprowadzone do 20 listopada 2025 r. Sama ustawa o dystrybucji ubezpieczeń weszła w życie 1 października 2018 r. (art. 112). Oznacza to, że wszystkie opisane zasady i obowiązki już obowiązują i są stosowane w codziennej działalności rynku ubezpieczeń.

Praktyczne konsekwencje dla zwykłych ludzi

• Większe bezpieczeństwo transakcji: Dzięki obowiązkowym ubezpieczeniom OC i nadzorowi KNF, ryzyko dla klientów w przypadku błędów pośredników jest zminimalizowane.
• Lepsza jakość obsługi: Wymogi szkoleniowe i zasady działania w interesie klienta powinny przełożyć się na wyższą jakość porad i obsługi.
• Większa świadomość: Bardziej szczegółowe informacje pomagają w podejmowaniu świadomych decyzji przy wyborze ubezpieczenia.
• Ułatwione dochodzenie roszczeń: Jasne procedury reklamacyjne dają klientom narzędzia do szybkiego rozwiązywania ewentualnych sporów.